ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΩΜΥΛΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΩΜΥΛΙΑΣ

Η ιστορία της Ανατολικής Ρωμυλίας αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της πανάρχαιας Ελληνικής Θράκης και γενικότερα του ελληνισμού. Οι πρώτες πόλεις της χτίζονται μέσα στον 6ο και 5ο π.Χ. αιώνα και είναι ελληνικές αποικίες που δίνουν την πρώτη ζωή στα μέχρι τότε άγνωστα και ακατοίκητα παράλια της Μαύρης Θάλασσας.
Η Βόρεια Θράκη αναφέρεται με το όνομα Ανατολική Ρωμυλία για πρώτη φορά το 1878, στη «Συμφωνία του Βερολίνου». Είναι το γεωγραφικό διαμέρισμα της ελληνικής Θράκης, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στις δύο μεγάλες οροσειρές, του Αίμου από βορρά και της Ροδόπης από νότο. Δυτικό της όριο είναι το βουνό Όρβηλος , η σημερινή Ρίλα, μαζί με τη νοητή προέκταση της κορυφογραμμής της προς τα βόρεια, ενώ ανατολικά έχει για φυσικό όριο τα παράλιά της στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο όρος «Ανατολική Ρωμυλία», που οι Τούρκοι πρώτοι καθιέρωσαν, βγαίνει από τις τουρκικές λέξεις «Ρουμ» και «Ελί», οι οποίες σημαίνουν «Έλληνες» και «Χώρα», αντίστοιχα. Οι Τούρκοι την αποκάλεσαν στο κείμενο της Συμφωνίας του Βερολίνου «Ανατολική Χώρα των Ελλήνων» και το επίσημο Βουλγαρικό κράτος έβαλε την υπογραφή του στη Συνθήκη, αναγνωρίζοντας πανηγυρικά την εθνική υπόσταση μιας περιοχής που του παραχωρήθηκε χωρίς να του ανήκει.
Στη Συνθήκη αυτή αποφασίστηκε σχηματισμός αυτόνομης επαρχίας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας με την επωνυμία «Ανατολική Ρωμυλία». Η αυτόνομη αυτή επαρχία θα είχε ως πρωτεύουσα τη Φιλιππούπολη, 6 Νομούς και 26 Επαρχίες.
Με την ανακήρυξη της Βουλγαρίας σε ανεξάρτητο Βασίλειο τον Οκτώβριο του 1908 καταλύθηκε οριστικά ο όρος «Ανατολική Ρωμυλία». Ακολούθησε διαρκής συσσώρευση βουλγαρικών πληθυσμών και στυγνή βουλγαρική καταπίεση, που είχαν σοβαρότατες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και εθνολογικής σύστασης του ελληνισμού της Ανατολικής Ρωμυλίας και μάλιστα αποτέλεσαν την αφορμή του ξεριζωμού του βορειοθρακικού ελληνισμού από τις προαιώνιες πατρίδες του.
Η βόρεια Θράκη δέχτηκε για 2.300 χρόνια αναρίθμητους επιδρομείς και πάμπολλους πρόσκαιρους κατακτητές, επιδίδοντας βαρβαρότητα και καταστροφές, χωρίς όμως να μπορέσει κανείς να αλλάξει την εθνολογική εικόνα της περιοχής και τον θαυμαστό ελληνικό πολιτισμό της Θράκης.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΒΑΚΛΗ

Ομώνυμη πρωτεύουσα της επαρχίας Καβακλή, χτισμένη στους πρόποδες του όρους Σακάρ και του Γιαβούζ-Δερέ, βορειοδυτικά της Αδριανούπολης. Γύρω από το Καβακλή υπήρχαν 7 Ελληνικά χωριά: Καρυές (4.000 κάτοικοι), Σιναπλή (1800 κατοίκους), Μέγα Μοναστήρι (1600 κάτοικοι), Μικρό Μοναστήρι (1200 κάτοικοι), Δογάνογλου (800 κάτοικοι), Τσικούρ-Κιοι (200 κάτοικοι) και Δράμα (100 κάτοικοι). Μέχρι το 1906 ο πληθυσμός τηςπόλης του Καβακλή ανερχόταν σε 9.000 κατοίκους, όλους Έλληνες στη γλώσσα και στο φρόνημα, πλην των δημοσίων υπαλλήλων.
Οι κάτοικοι ασχολούνταν με τη γεωργία, την αμπελουργία και την κηπουρική, εκτός λίγων που ασχολούνταν με το εμπόριο και άλλες τέχνες. Η έλλειψη καλής και επαρκούς συγκοινωνίας και η αμέλεια της βουλγαρικής κυβέρνησης δεν βοήθησαν την πόλη να ευδοκιμήσει όσο έπρεπε. Κατά το 1900, μάλιστα, η έδρα της επαρχίας που ήταν πάντα στο Καβακλή, μετατέθηκε στη βουλγαρική πολίχνη Κιζίλ-Αγάτς που αριθμούσε μόλις 2.000 κατοίκους. Παρά τις βουλγαρικές καταπιέσεις, μέχρι το 1900 στο Καβακλή λειτουργούσε 7τάξια αστική σχολή με 700 ελληνόπαιδες μαθητές. Το καλοκαίρι όμως του 1905 άρχισαν οι βουλγαρικές βιαιοπραγίες με σκοπό την εξόντωση του Ελληνισμού στη Βουλγαρία. Τα βουλγαρικά κομιτάτα εξέγειραν τα γειτονικά βουλγαρικά χωριά εναντίον του Καβακλή.
Όμως η ένοπλη αντίσταση των κατοίκων και η έντονη διαμαρτυρία τους απεσόβησαν τον κίνδυνο του εμπρησμού και της διαρπαγής. Ωστόσο ο κίνδυνος δεν εξέλειπε. Η βουλγαρική κυβέρνηση, με την εφαρμογή του Νόμου περι της δημοτικής εκπαίδευσης, με τον οποίο καθίστατο αδύνατη η λειτουργία των ελληνικών σχολείων, εξανάγκασε τους Καβακλιώτες να εκπατριστούν κατά ομάδες, εγκαταλείποντας τις περιουσίες τους στη διάθεση των διωκτών τους. Οι κάτοικοι της περιφέρειας του Καβακλή που μετανάστευσαν, ανέρχονταν σε 8.000 περίπου, από τους οποίους οι 4.500 από το Καβακλή. Αυτό ωστόσο εξερέθισε περισσότερο τους Βουλγάρους, ως που κατά τη νύχτα της 19ης προς 20η Μαίου 1906, κατέσφαξαν στην τουρκοβουλγαρική μεθώριο τους Καβακλιώτες που εγκατέλειπαν τον τόπο τους, ολόκληρες οικογένειες.
Οι Βούλγαροι βέβαια διαστρεύπωσαν κατόπιν την αλήθεια, επιρρίπτονας ευθύνη στους Καβακλιώτες, ότι δήθεν προσπάθησαν να περάσουν τα σύνορα χωρίς διαβατήρια και οτι η σφαγή τους προέκυψε από παρεξήγηση των στρατιωτών που τους εξέλαβαν για ληστές και ύποπτα πρόσωπα. 200 περίπου καβακλιώτικες οικογένειες, καθώς και μερικές άλλες από τις Καρυές και τα γειτονικά χωριά, κατέφυγαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλία. Όσοι έμειναν, υπέφεραν τα πάνδεινα από τους Βουλγάρους, ιδιαίτερα μετά το 1914, όταν έχασαν τα σχολεία και τις εκκλησίες τους. Έτσι το 1924-25 μετανάστευσαν στην Ελλάδα και διασκορπίστηκαν σε διάφορους συνοικισμούς της Μακεδονίας και της Θράκης (Νέο Καβακλή (Κιρ-Τσιφλίκ) στην Κομοτηνή, Κουφάλια Θεσσαλονίκης, Λιμπάνοβο (Αιγίνιο) Πιερίας, Κίτρος Πιερίας, Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη κ.α.)